Нұр

سُورَةٌ أَنزَلْنَٰهَا وَفَرَضْنَٰهَا وَأَنزَلْنَا فِيهَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتࣲ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Осынау сүрені Біз түсірдік және ішіндегі үкімдерді сендерге парыз қылдық. Онда терең ой жүгіртіп, ғибрат аларсыңдар деп ап-айқын аяттар (дәлелдер), нақты нұсқаулар түсірдік.

ٱلزَّانِيَةُ وَٱلزَّانِي فَٱجْلِدُوا۟ كُلَّ وَٰحِدࣲ مِّنْهُمَا مِا۟ئَةَ جَلْدَةࣲۖ وَلَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَأْفَةࣱ فِي دِينِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِۖ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةࣱ مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Зина қылған (бойдақ) әйел мен зина қылған (бойдақ) ер адамның әрқайсысына жүз дүреден соғыңдар. Егер Аллаға және ақирет күніне сенетін болсаңдар, Алланың дінінің үкімін орындауға келгенде, ол екеуіне жандарың ашымасын! (аталмыш жазаны жеңілдетіп немесе мүлдем қолданбай қоюшы болмаңдар). Сондай-ақ екеуінің тартқан азабына бір топ мүмін куә болсын.

ٱلزَّانِي لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةࣰ وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنكِحُهَآ إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكࣱۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ

Зинақор еркек тек өзі сияқты зинақор әйелмен немесе мүшрік әйелмен үйленеді. Сондай-ақ зинақор әйел де тек зинақор немесе мүшрік еркекке күйеуге шығады. Бұл – (яғни, зинақормен көңіл қосу) мүміндерге харам етілді.

وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا۟ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجْلِدُوهُمْ ثَمَٰنِينَ جَلْدَةࣰ وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَٰدَةً أَبَدࣰاۚ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ

Ары таза әйелдерге зина қылды деп жала жапқаннан кейін төрт бірдей (ер кісіні) куәға тартып, сөзін дәлелдей алмағандарға сексен дүре соғыңдар. Содан кейін олардың куәлігін әсте қабылдамаңдар. Олар адамгершіліктен безген азғындардың нақ өзі.

إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ

Ал ондай жаладан кейін тәубе етіп, түзелгендердің жөні бөлек (олар адамгершіліктен безген азғын деген аттан құтылады). Шүбәсіз, Алла – өте кешірімді, (әсіресе, тәубесіне келіп, Өзіне бет бұрған құлдарына) ерекше мейірімді.

وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَٰجَهُمْ وَلَمْ يَكُن لَّهُمْ شُهَدَآءُ إِلَّآ أَنفُسُهُمْ فَشَهَٰدَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Ал өз жұбайларын зина қылды деп айыптаған әрі өздерінен басқа куәға тартатын куәгерлері болмаған ер кісілерге келсек, олардың әрқайсысы сөзінің растығын дәлелдеу үшін төрт рет Алланың атын атап, ант-су ішеді.

وَٱلْخَٰمِسَةُ أَنَّ لَعْنَتَ ٱللَّهِ عَلَيْهِ إِن كَانَ مِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ

Ал бесіншісінде, егер өтірік айтқан болса, Алланың лағынетінің өзіне тиуін тілейді. (Яғни: «Егер өтірік айтсам, маған Алланың қарғысы тисін», – деп ант ішеді).

وَيَدْرَؤُا۟ عَنْهَا ٱلْعَذَابَ أَن تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْكَٰذِبِينَ

Алайда өзіне айып тағылған әйел күйеуінің өтірікші екендігін айтып, төрт рет Алланың атын атап, ант-су ішіп, куәлік етсе, жазаға тартылмайды.

وَٱلْخَٰمِسَةَ أَنَّ غَضَبَ ٱللَّهِ عَلَيْهَآ إِن كَانَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ

Ал бесіншісінде, егер күйеуі рас айтқан болса, Алланың кәрінің өзіне тиюін тілейді. (Яғни: «Егер күйеуім рас айтса, маған Алланың кәрі тисін», – деп ант ішеді).

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ

Егер Алланың сендерге деген шексіз шарапаты мен мейірімі болмағанда, егер Алла тәубелерді қабыл етуші һәм әр ісі, әр үкімі көптеген хикметтерге негізделген асқан даналық иесі болмағанда, көрген күндерің не болар еді?!

إِنَّ ٱلَّذِينَ جَآءُو بِٱلْإِفْكِ عُصْبَةࣱ مِّنكُمْۚ لَا تَحْسَبُوهُ شَرࣰّا لَّكُمۖ بَلْ هُوَ خَيْرࣱ لَّكُمْۚ لِكُلِّ ٱمْرِئࣲ مِّنْهُم مَّا ٱكْتَسَبَ مِنَ ٱلْإِثْمِۚ وَٱلَّذِي تَوَلَّىٰ كِبْرَهُۥ مِنْهُمْ لَهُۥ عَذَابٌ عَظِيمࣱ

(Уа, мүміндер, біліп қойыңдар! Шүбәсіз, пайғамбардың жұбайы – Айшаға) жала жапқандар араларыңдағы бір топ адам. Алайда бұл оқиғаны өздерің үшін жамандық екен деп ойламаңдар. Керісінше, ол сендер үшін қайырлы болмақ. Ал жалақорларға келсек, олардың әрқайсысы осы іске қаншалықты қатысы болғанына қарай күнәға батты. Ал бұл іске мұрындық болып (ең көп араласып), ең үлкен күнәні арқалаған бас жалақор үшін алапат азап бар.

لَّوْلَآ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ ٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرࣰا وَقَالُوا۟ هَٰذَآ إِفْكࣱ مُّبِينࣱ

Бұл жаланы естігендеріңде мүмін ерлер мен мүмін әйелдердің бір-бірі жайлы іштей жақсы ойда болып: «Бұл қып-қызыл жала!» – деп кесіп айтулары керек емес пе еді?

لَّوْلَا جَآءُو عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَۚ فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا۟ بِٱلشُّهَدَآءِ فَأُو۟لَٰٓئِكَ عِندَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْكَٰذِبُونَ

Ал жалақорлар болса, сөздерін растайтын төрт бірдей кісіні куәға тартуы керек емес пе еді? Бірде-бір адамды куәға тарта алмағанына қарағанда, олар Алланың құзырында өтірікші кәззәптардың нақ өзі.

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ فِي ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِي مَآ أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

(Әй, осы қауесет сөзге сеніп қалған аңғал мүміндер!) Егер бұл дүниеде һәм ақиретте Алланың сендерге деген шексіз шарапаты мен мейірімі болмағанда, еш ойланбастан орынсыз желігіп, өсек-аяңға ергендерің үшін сөзсіз, алапат азапқа душар болар едіңдер.

إِذْ تَلَقَّوْنَهُۥ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُم مَّا لَيْسَ لَكُم بِهِۦ عِلْمࣱ وَتَحْسَبُونَهُۥ هَيِّنࣰا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمࣱ

Өйткені сендер сол қауесет сөздің парқын айырып жатпай, оны біріңнің аузынан бірің қағып алып, сөйтіп, өздерің нақты білмейтін мәселені әңгіме қылып, ауыз жимай өсек айтумен болдыңдар. Һәм мұны болмашы әрі жеңіл-желпі нәрсе деп ойладыңдар. Алайда ол Алланың алдында зор күнә саналады.

وَلَوْلَآ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَٰذَا سُبْحَٰنَكَ هَٰذَا بُهْتَٰنٌ عَظِيمࣱ

Сол жаланы естігендеріңде: «Мұндай сұмдықты ауызға алу бізге мүлдем лайық емес. Мінсіз Алла бір өзің сақтай көр! Бұл неткен ғаламат жала!» – деп кесіп айтуларың керек емес пе еді?

يَعِظُكُمُ ٱللَّهُ أَن تَعُودُوا۟ لِمِثْلِهِۦٓ أَبَدًا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

Егер, шынымен, мүмін болсаңдар, Алла сендерге мұндай сұмдық іске ендігәрі бармауларыңды қатаң ескертіп, насихат айтады.

وَيُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَٰتِۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Алла сендерге аяттары мен нұсқауларын осылайша баяндайды. Алла бәрін білуші шексіз ілім иесі, әр ісі мен үкімінде көптеген хикметтер болған асқан даналық иесі.

إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ ٱلْفَٰحِشَةُ فِي ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمࣱ فِي ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Иман келтіргендер арасында арсыздық атаулының етек алуын көксейтіндерге келсек, оларға бұл жалғанда да, ақиретте де жан төзгісіз ауыр азап бар. (Әр мәселенің шын жүзін және ондағы бар ақиқатты) жалғыз Алла біледі, сендер білмейсіңдер.

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ رَءُوفࣱ رَّحِيمࣱ

Егер Алланың сендерге деген шексіз шарапаты мен мейірімі болмағанда, егер Алла құлдарына өте жанашыр, жұмсақ, әсіресе, мүмін құлдарына ерекше мейірімді болмағанда, көрген күндерің не болар еді?!

۞يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِۚ وَمَن يَتَّبِعْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ فَإِنَّهُۥ يَأْمُرُ بِٱلْفَحْشَآءِ وَٱلْمُنكَرِۚ وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ مَا زَكَىٰ مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ أَبَدࣰا وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يُزَكِّي مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمࣱ

Уа, иман келтіргендер! Шайтанның ізіне (соңынан) ермеңдер. Кімде-кім шайтанның ізіне еретін болса, біліп қойсын, шүбәсіз, ол үнемі арсыздық пен жамандықты бұйырады. Егер Алланың сендерге деген шексіз шарапаты, ерекше рақымы болмағанда, араларыңнан бірде-бір жан (сенімі, ниеті, іс-әрекеті және мінез-құлқында) әсте сүттен ақ, судан таза бола алмас еді. Бір Алла ғана қалаған құлын (күнә-қателіктерден арылтып,) сүттен ақ, судан таза қылады. Алла Сәмиғ (бәрін естуші), Алим (бәрін білуші).

وَلَا يَأْتَلِ أُو۟لُوا۟ ٱلْفَضْلِ مِنكُمْ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤْتُوٓا۟ أُو۟لِي ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْمَسَٰكِينَ وَٱلْمُهَٰجِرِينَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ وَلْيَعْفُوا۟ وَلْيَصْفَحُوٓا۟ۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَكُمْۚ وَٱللَّهُ غَفُورࣱ رَّحِيمٌ

Араларыңдағы игі жақсылар мен дәулетті жандар туған-туысқа, кедей-кепшікке және Алла жолында һижрет еткендерге (тіпті, олар жаза басып, алдарында айыпты болып қалса да) мүлдем қарайласпауға, қайыр-зекет бермеуге серт етпесін. Керісінше ғафу етіп, кеңшілік жасасын. Әлде, Алланың өздеріңе кеңшілік жасағанын қаламайсыңдар ма? Алла өте кешірімді, (әсіресе, мүмін құлдарына) ерекше мейірімді.

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَٰتِ ٱلْغَٰفِلَٰتِ ٱلْمُؤْمِنَٰتِ لُعِنُوا۟ فِي ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمࣱ

Арсыздықтың, күнәнің не екенін де білмейтін, ары мен көңілі таза мүмін әйелдерге зина жасады деп жалған жала жапқандар бұл дүниеде де, ақиретте де (Алланың рақымынан аласталып) лағынеттеледі. Сондай-ақ оларға алапат азап бар.

يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Қиямет күні олардың тілдері һәм қол-аяқтары дүниеде не істеп, не қойғанын жіпке тізгендей етіп айтып беріп, өздеріне қарсы куә болады.

يَوْمَئِذࣲ يُوَفِّيهِمُ ٱللَّهُ دِينَهُمُ ٱلْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ ٱلْمُبِينُ

Сол күні Алла олардың лайықты жазасын толық береді. Сонда олар Алланың (әр ісі мен үкімінде) әділдігі анық көрініп тұратын өте әділ әрі хақ екендігін анық білетін болады.

ٱلْخَبِيثَٰتُ لِلْخَبِيثِينَ وَٱلْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَٰتِۖ وَٱلطَّيِّبَٰتُ لِلطَّيِّبِينَ وَٱلطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَٰتِۚ أُو۟لَٰٓئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَۖ لَهُم مَّغْفِرَةࣱ وَرِزْقࣱ كَرِيمࣱ

Пасық әйелдер пасық ерлерге лайық, сондай-ақ пасық ерлер де пасық әйелдерге лайық. Ал ізгі әйелдер ізгі ерлерге лайық, сондай-ақ ізгі ерлер де ізгі әйелдерге лайық. Міне, осынау ізгі жандар жалақорлардың жапқан жалаларынан пәк, ада. Оларға Алланың кеңшілігі мен берекелі де қайырлы ризық нәсіп болады.

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَدْخُلُوا۟ بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّىٰ تَسْتَأْنِسُوا۟ وَتُسَلِّمُوا۟ عَلَىٰٓ أَهْلِهَاۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرࣱ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Уа, иман келтіргендер! Өз үйлеріңнен басқа үйлердің босағасынан үй иелерінен рұқсат сұрамайынша һәм сәлем бермейінше аттамаңдар. Солай істегендерің өздерің үшін қайырлы әрі лайықты болмақ. Ендеше, ойланып, осы пәрменнің байыбына барып, хикметін түсінерсіңдер.

فَإِن لَّمْ تَجِدُوا۟ فِيهَآ أَحَدࣰا فَلَا تَدْخُلُوهَا حَتَّىٰ يُؤْذَنَ لَكُمْۖ وَإِن قِيلَ لَكُمُ ٱرْجِعُوا۟ فَٱرْجِعُوا۟ۖ هُوَ أَزْكَىٰ لَكُمْۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمࣱ

Егер үйде ешкім болмаса, өздеріңе қандай да бір жолмен рұқсат етілмейінше ол үйге кірмеңдер. Ал егер сендерге: «(Дәл қазір) кіруге болмайды, қайтыңдар», – делінсе, қайтып кетіңдер. Сол сендерге әлдеқайда лайықты. Алла сендердің не істеп, не қойып жүргендеріңді жақсы біледі.

لَّيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَدْخُلُوا۟ بُيُوتًا غَيْرَ مَسْكُونَةࣲ فِيهَا مَتَٰعࣱ لَّكُمْۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ

Ал тұрғын үй ретінде қолданылмайтын (жалпыға ортақ сипаттағы) пайдалануға құқыларың болған үйлерге, ғимараттарға өз беттеріңмен кіргендерің үшін айыпты болмайсыңдар. Алайда ұмытпағайсыңдар, Алла сендердің жария һәм жасырын бүкіл істеріңді, жария еткен немесе іштеріңе бүгіп қалған барлық ойларың мен ниеттеріңді біліп тұрады.

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا۟ مِنْ أَبْصَٰرِهِمْ وَيَحْفَظُوا۟ فُرُوجَهُمْۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا يَصْنَعُونَ

(Уа, Мұхаммед!) Мүмін ер кісілерге айт: Харамға көз салмасын (яғни, бөтен әйелдерге және өзге ер кісілердің әуреті сынды қарауға болмайтын нәрселерге қарамасын)! Сондай-ақ абиырларын ашпасын әрі зинадан сақтасын! Сол оларға әлдеқайда лайықты. Шүбәсіз, Алла олардың не істеп, не қойып жүргенінен толық хабардар.

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَٰرِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَاۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئِهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِيٓ إِخْوَٰنِهِنَّ أَوْ بَنِيٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوْ نِسَآئِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّٰبِعِينَ غَيْرِ أُو۟لِي ٱلْإِرْبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفْلِ ٱلَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا۟ عَلَىٰ عَوْرَٰتِ ٱلنِّسَآءِۖ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّۚ وَتُوبُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Мүмін әйелдерге де айт: Харамға көз салмасын! Абиырларын ашпасын әрі зинадан сақтасын! Сондай-ақ еріксіз көрінетін жерлерінен тыс, әшекейлері мен сымбат-көріктерін көрсетпесін һәм орамалдарын омырауларына дейін түсіріп тартсын. Әшекейлері мен сымбат-көріктерін күйеулері, әкелері (сондай-ақ аталары, әкелері мен аналарының бауырлары), қайын аталары, өз ұлдары, өгей (әрі сүт) ұлдары (сондай-ақ өзіңіз, өгей және сүт немерелері), (өзіңіз, өгей және сүт) бауырлары, бауырларының ұлдары, әпке-сіңлілерінің ұлдары, арлы мұсылман әйелдер немесе қызметші, яки жақсы араласатын әйелдері, қоластындағы күңдері, (қартайып немесе өзге де себептермен) еркектік қабілетінен айырылған еркек қызметшілері мен құлдары және әйелдіктің һәм әйел әуретінің не екенін әлі түсіне қоймаған жас балалардан өзгелерге көрсетуші болмасын. Жасырын әшекейлері мен сымбат-көріктеріне бөтен ер кісілердің назарын аударатын және олардың құмарын оятатын әрекеттерге бармасын. Уа, мүміндер, (күнәларың үшін өкініш білдіріп,) бәрің бірауыздан Аллаға тәубе етіңдер. Сонда ғана (азаптан құтылып) мақсат-мұраттарыңа жетесіңдер.

وَأَنكِحُوا۟ ٱلْأَيَٰمَىٰ مِنكُمْ وَٱلصَّٰلِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَآئِكُمْۚ إِن يَكُونُوا۟ فُقَرَآءَ يُغْنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمࣱ

Араларыңдағы үйленіп, өз алдына отау құрмағандарды һәм құлдарың мен күңдеріңнің арасындағы ізгі жандар мен үйленіп, үй болуға жарайтындарды үйлендіріңдер. Егер олар кедей болса, Алла шексіз шарапатымен оларды қамсыздандырады. Алла – рақымы шексіз кең Құдай және бәрін білуші.

وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرࣰاۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ ءَاتَىٰكُمْۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنࣰا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَاۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ

Ал қолының қысқалығынан үйлене алмағандар, Алла Өзінің шексіз шарапатымен оларды қажетті мал-мүлікпен қамтамасыз еткенге дейін, арсыздыққа бармай, арын таза сақтауға тырыссын. Егер иеліктеріңдегі құлдарың мен күңдеріңнің арасында белгілі мөлшерде төлем төлеп, құлдықтан біржола босау үшін өздеріңмен жазбаша келісім шартқа отыруды қалайтындар болса, ондай жағдайда олардың ешкімге тіленбей өз күнін өзі көре алатына, әрі қоғамға пайдасы тиетін тәуір жандар екеніне көздерің жетсе, олармен өздері қалаған келісім-шартқа отырыңдар. Тіпті, Алланың өздеріңе берген байлығынан оларға да жәрдем ретінде беріңдер. Дүниедегі қу тіршіліктің болмашы пайдасына (бұйым-боқшасына) бола күңдеріңді һәм де арын таза сақтауды қалайтын болса, арсыздыққа, (күнәға) әсте итермелемеңдер. Кімде-кім оларды арсыздыққа итермелейтін болса, біліп қойыңдар, олар ықтиярсыз күнәға барғаннан кейін де Алла олар үшін өте кешірімді, ерекше мейірімді.

وَلَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ ءَايَٰتࣲ مُّبَيِّنَٰتࣲ وَمَثَلࣰا مِّنَ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةࣰ لِّلْمُتَّقِينَ

Шүбәсіз, Біз сендерге жолдарыңа жарық түсіретін, ақиқатты және діннің үкімдерін ашық баяндайтын аяттар, өздеріңнен бұрын өткен қауымдардың өмірінен алынған ғибратқа толы мысалдар, сондай-ақ Алланы лайықты түрде ұлықтайтын һәм Оған қалтқысыз мойынсұнатын тақуа жандар үшін насихат түсірдік.

۞ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِۚ مَثَلُ نُورِهِۦ كَمِشْكَوٰةࣲ فِيهَا مِصْبَاحٌۖ ٱلْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍۖ ٱلزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبࣱ دُرِّيࣱّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةࣲ مُّبَٰرَكَةࣲ زَيْتُونَةࣲ لَّا شَرْقِيَّةࣲ وَلَا غَرْبِيَّةࣲ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيٓءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارࣱۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورࣲۚ يَهْدِي ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَٰلَ لِلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمࣱ

Алла – көктер мен жердің нұры. Оның (мүмін құлдарының жүрегіне ұялатқан) нұрының мысалы: бейне бір, ішіне шам қойылған (қабырғадағы қуыс) текше іспетті. Шам мөп-мөлдір шынының ішінде, ал мөлдір шыны болса, бейне бір жарқыраған інжу-жұлдыз сияқты. Ол шам шығысқа да, батысқа да тән болмаған, (яғни, күнгейде өскен) сондай құтты да мүбәрак зейтүн ағашымен (майымен) жанады. Оның құтты да мүбәрак ағаш болғаны соншалық, майы от тимей жатып нұр шашып жарқырап жана бастайды. Нұр үстіне нұр. Алла қалаған құлын нұрына (Құранға) бағыттайды. Алла адамдарға ақиқатты түсіндіру үшін осындай мысалдар келтіреді. Алла барлық нәрсені лайықты түрде біледі.

فِي بُيُوتٍ أَذِنَ ٱللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا ٱسْمُهُۥ يُسَبِّحُ لَهُۥ فِيهَا بِٱلْغُدُوِّ وَٱلْـَٔاصَالِ

Осынау нұрға Алланың Өзі асқақтатқан әрі тұрғызылуына һәм ішінде атының аталуына Өзі рұқсат еткен үйлерде бөленуге болады. Ол үйлерде Оны ертелі-кеш: («Сен – мінсізсің, кемелсің», – деп) дәріптейтін.

رِجَالࣱ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَٰرَةࣱ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ ٱللَّهِ وَإِقَامِ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءِ ٱلزَّكَوٰةِ يَخَافُونَ يَوْمࣰا تَتَقَلَّبُ فِيهِ ٱلْقُلُوبُ وَٱلْأَبْصَٰرُ

Сондай ер жігіттер бар, олардың күн-көріс көзіне айналған саудалары да, (күнделікті) алу-сату істері де оларға Алланы ауызға алуына (яғни, Алланы еске алу мақсатында бас қосып, дәріс оқып, насихат тыңдауына), намазды кемеліне жеткізіп, үзбей әрі уақытылы оқуына және зекетті толық беруіне бөгет бола алмайды. Олар жүректер күйден күйге еніп, астаң-кестен болатын және көздер шарасынан шығатын ауыр күннен қорқады.

لِيَجْزِيَهُمُ ٱللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا۟ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضْلِهِۦۗ وَٱللَّهُ يَرْزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيْرِ حِسَابࣲ

Алла оларды ең игі, ең сауапты істеріне қарай сый-сияпатқа бөлейді әрі шексіз шарапатын төгіп, оларға деген сый-сияпаты мен нығметін одан да арттыра түседі. Алла қалағанына қисапсыз ризық-несібе береді.

وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَعْمَٰلُهُمْ كَسَرَابِۭ بِقِيعَةࣲ يَحْسَبُهُ ٱلظَّمْـَٔانُ مَآءً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَهُۥ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـࣰٔا وَوَجَدَ ٱللَّهَ عِندَهُۥ فَوَفَّىٰهُ حِسَابَهُۥۗ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ

Ал күпірлік қылғандарға келсек, олардың бар істері құлазыған шөл даладағы сағым сынды. Кенезесі кеуіп шөлдеген жан оны су екен деп ойлайды да, қасына жеткенде, оның дәнеңе де емес (құр сағым) екеніне көзі жетеді. Ол онда (яғни, істеген істерінің басынан) бір Алланы ғана табады, сөйтіп, Алла оны лайықты дәрежеде жауапқа тартады да (істеген істерінің қарымын толық қайтарады). Алла жауапқа өте жылдам тартушы.

أَوْ كَظُلُمَٰتࣲ فِي بَحْرࣲ لُّجِّيࣲّ يَغْشَىٰهُ مَوْجࣱ مِّن فَوْقِهِۦ مَوْجࣱ مِّن فَوْقِهِۦ سَحَابࣱۚ ظُلُمَٰتُۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَآ أَخْرَجَ يَدَهُۥ لَمْ يَكَدْ يَرَىٰهَاۗ وَمَن لَّمْ يَجْعَلِ ٱللَّهُ لَهُۥ نُورࣰا فَمَا لَهُۥ مِن نُّورٍ

(Кәпірлердің барлық істері) тұңғиық теңізді жапқан қою қараңғылық іспетті. Үсті-үстіне толқын басқан, оның үстінен қап-қара бұлт қаптаған, бірінің үстінен бірі төнген қат-қабат қараңғылықтар. Осынау қат-қабат қараңғылық ішінде қалған адам созған қолын да көре алмайды. Алла кімге нұр бұйырмаған болса, ол нұрдан мүлдем мақұрым қалмақ (яғни оның жүрегі, ақыл-ойы, сана-сезімі, бұл дүниедегі тіршілігі мен ақиреті нұрдан мақұрым болып, қат-қабат зұлмат ішінде қалмақ).

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱلطَّيْرُ صَٰٓفَّٰتࣲۖ كُلࣱّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُۥ وَتَسْبِيحَهُۥۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَفْعَلُونَ

Көктердегілер мен жердегілердің һәм қанат қағып, тізбектеліп ұшқан құстардың («Сен мінсізсің, кемшілік атаулыдан адасың, серігі жоқ жалғыз Құдайсың», – деп, әрқайсысының өз тілімен немесе іс-әрекетімен) Алланы дәріптегенін көрдің бе? Олардың әрқайсысы өз дұғасын, құлшылығы мен дәріптеу сөздерін өте жақсы біліп алған. Алла олардың не істеп, не қойып жүргенін толық біледі.

وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِۖ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلْمَصِيرُ

Көктер мен жердің иелігі, бар билігі бір Аллаға тән. Ақыр соңында бәрі де бір Аллаға қайтады.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُزْجِي سَحَابࣰا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُۥ ثُمَّ يَجْعَلُهُۥ رُكَامࣰا فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَٰلِهِۦ وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن جِبَالࣲ فِيهَا مِنۢ بَرَدࣲ فَيُصِيبُ بِهِۦ مَن يَشَآءُ وَيَصْرِفُهُۥ عَن مَّن يَشَآءُۖ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِۦ يَذْهَبُ بِٱلْأَبْصَٰرِ

Көрмеймісің? Расында, Алла бұлттарды (қалаған жағына) көшіреді де кейін біріне-бірін тоғыстырады. Содан соң, қат-қабат қылып, бірінің үстіне бірін үйеді. Нәтижеде олардың арасынан жауын-шашынның шыққанын көресің. Сондай-ақ Ол көктен таудай-таудай бұлттардан бұршақ жаудырып, оны(ң кесапатын) қалағанына тигізеді де қалағанынан аулақ әкетеді. Ал бұлттардан шыққан найзағайдың жарқылы болса, көз нұрын тайдыра жаздайды.

يُقَلِّبُ ٱللَّهُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةࣰ لِّأُو۟لِي ٱلْأَبْصَٰرِ

Алла түнді күндізге, күндізді түнге айналдырып, алма-кезек ауыстырады. Әрине, мұнда (ақиқатты көретін) көздері бар жандар үшін ғибрат бар.

وَٱللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَآبَّةࣲ مِّن مَّآءࣲۖ فَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَىٰ بَطْنِهِۦ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَىٰٓ أَرْبَعࣲۚ يَخْلُقُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءࣲ قَدِيرࣱ

Алла жер басып жүретін әрбір тіршілік иесін судан жаратты. Олардың кейбіреуі бауырымен жорғалап жүреді, кейбіреуі екі аяғынан тік тұрып жүреді, енді біреулері төрт аяқтап жүреді. Алла қалағанын жаратады. Шүбәсіз, Алланың құдіреті барлық нәрсеге толық жетеді.

لَّقَدْ أَنزَلْنَآ ءَايَٰتࣲ مُّبَيِّنَٰتࣲۚ وَٱللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسْتَقِيمࣲ

Шүбәсіз, Біз жолдарыңа жарық түсіретін, ақиқатты және діннің үкімдерін ашық баяндайтын аяттар түсірдік. Алла (қай мәселеде болмасын), қалағанын тура жолға салады.

وَيَقُولُونَ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقࣱ مِّنْهُم مِّنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُو۟لَٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ

Кейбіреулер: «Аллаға да, пайғамбарға да қалтқысыз иман келтірдік һәм мүлтіксіз мойынсұндық», – дейді. Содан кейін араларынан бір топ (сөздерінде тұрмай) сырт айналып кетеді. Ондайлар мүмін емес.

وَإِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقࣱ مِّنْهُم مُّعْرِضُونَ

Араларында дау-дамай туғанда, хақ пайғамбар әділ үкімін айтсын деп, Аллаға және Оның елшісіне жүгінуге шақырылғанда, қарап тұрсаң, олардың бір тобы жақтырмаған сыңай танытып, сырт айналады.

وَإِن يَكُن لَّهُمُ ٱلْحَقُّ يَأْتُوٓا۟ إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ

Ал егер (пайғамбардың) хақ үкімі өздерінің пайдасына шығар болса, онда олар мойынсұнған күйде қуана-қуана келеді.

أَفِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَمِ ٱرْتَابُوٓا۟ أَمْ يَخَافُونَ أَن يَحِيفَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُۥۚ بَلْ أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ

Сонда олардың жүректерінде (адамгершіліктен бездіретін) дерт бар ма? Әлде (бұл діннің хақ екендігіне) күмәндана ма? Жоқ, әлде Алла және Оның елшісі өздеріне қиянат жасайды деп қорқады ма? Жоқ, олай емес, олар – өз обалына өздері қалған нағыз залымдар.

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَاۚ وَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

Араларында дау-дамай туғанда, хақ пайғамбар әділ үкімін айтсын деп, Аллаға және Оның елшісіне жүгінуге шақырылғанда, мүміндердің айтар сөзі «Естідік, мойынсұндық» деу болады. Міне, солар – (азаптан құтылып) мақсат-мұратына жететіндер.

وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَخْشَ ٱللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ

Кімде-кім Аллаға және Оның хақ елшісіне қалтқысыз мойынсұнып, Алланы лайықты түрде ұлықтаса әрі Оған асылық қылудан сақтанса, міне, солар – нағыз жетістікке, толағай табысқа жететін жандар.

۞وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۖ قُل لَّا تُقْسِمُوا۟ۖ طَاعَةࣱ مَّعْرُوفَةٌۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعْمَلُونَ

(Мұнафықтар), сен бұйырсаң болды, Алла жолында һижрет ететіндігіне, керек болса, соғысқа да аттанатындығына қатысты ең ауыр антты ауыздарына алып, жан-тәнімен Алланың атымен ант-су ішуде. Оларға: «Ант-су ішудің қажеті жоқ, қалтқысыз мойынсұнсаңдар да жетеді. Шүбәсіз, Алла сендердің не істеп, не қойып жүргендеріңнен толық хабардар», – деп айт.

قُلْ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَۖ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُم مَّا حُمِّلْتُمْۖ وَإِن تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا۟ۚ وَمَا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلْبَلَٰغُ ٱلْمُبِينُ

(Уа, Мұхаммед! Оларға): «Аллаға бағыныңдар һәм пайғамбарға мойынсұныңдар!» – деп айт. Егер мойынсұнудан бас тартып, сырт айналатын болсаңдар, біліп қойыңдар, пайғамбар өзіне жүктелген міндет үшін жауапты, сендер де өздеріңе жүктелген міндет үшін жауаптысыңдар. Ал егер оған бағынатын болсаңдар, тура жолды табасыңдар. Пайғамбардың міндеті Алланың дінін (бүге-шігесіне дейін) ашық жеткізу ғана.

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي ٱلْأَرْضِ كَمَا ٱسْتَخْلَفَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ ٱلَّذِي ٱرْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّنۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنࣰاۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْـࣰٔاۚ وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَٰسِقُونَ

Алла араларыңнан иман келтіріп, иманның талабына сай игі істер істегендерге, өздерінен бұрынғы шынайы мүміндерді (жер әлемді билеп-төстеген кәпірлерден) қалай үстем еткен болса, оларды да жер бетінде (кәпірлерден) үстем ететініне қатысты уәде берді. Олар үшін лайық көріп, таңдаған (Ислам) дінін міндетті түрде орнықтырады һәм оларға діндерін мықтап ұстануы үшін күш-қуат әрі көптеген мүмкіндіктер береді. Сондай-ақ оларға қорқыныш ішінде өткен белгілі бір кезеңен кейін қаннен-қатерсіз (ешбір алаңсыз) өмір сүруді нәсіп етеді. Олар Маған ғана құлшылық етеді, (сенімде, құлшылықта және тіршілікте) Маған еш-нәрсені серік етіп қоспайды. Ал енді бұдан кейін кімде-кім (осынау нығметтердің қадірін түсінбей) асылық қылатын болса, міне, солар адамгершіліктен безген пасықтардың нақ өзі.

وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Намазды кемеліне жеткізіп, үзбей әрі уақытылы оқыңдар, зекетті толық беріңдер және Алла елшісіне мойынсұныңдар, міне, сонда Алланың рақымына бөленесіңдер.

لَا تَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مُعْجِزِينَ فِي ٱلْأَرْضِۚ وَمَأْوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ وَلَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ

Күпірлікте қасарысқандар жер бетінде Алланың қалауына қарсы тұрып, Оны шарасыз күйге түсіре алады екен (яғни, Алланың сендерге берген уәдесін орындауына бөгет бола алады екен) деп ойлама. Олардың ақыр соңында барып, паналайтын жері тозақ болмақ. Ол қандай жаман ақырғы тұрақ! Қандай жаман барар жер!

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لِيَسْتَـْٔذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَٰنُكُمْ وَٱلَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا۟ ٱلْحُلُمَ مِنكُمْ ثَلَٰثَ مَرَّٰتࣲۚ مِّن قَبْلِ صَلَوٰةِ ٱلْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعْدِ صَلَوٰةِ ٱلْعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوْرَٰتࣲ لَّكُمْۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحُۢ بَعْدَهُنَّۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيْكُم بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَعْضࣲۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمࣱ

Уа, иман келтіргендер! Қол астыларыңдағы құлдарың мен қызметшілерің һәм араларыңдағы балиғатқа толмаған жас балалар мына үш мезгілде жеке бөлмелеріңе кіру үшін рұқсат сұрасын: таң намазының алдында, түскі уақытта тынығып алу үшін киімдеріңді шешкендеріңде және құптан намазынан кейін. Міне, осы үш мезгіл сендердің ұятты (яғни, абиырларыңның ашылып қалуы әбден мүмкін болған) шақтарың. Ал бұдан өзге уақыттарда сендер үшін де, олар үшін де бір-біріңе рұсатсыз кіріп-шығудың айыбы жоқ. Өйткені (бір шаңырақ астында немесе бір аулада болғандықтан) біріңе-бірің кіріп-шықпауларың мүмкін емес. Міне, Алла сендерге аяттары мен нұсқауларын осылайша баяндайды. Алла бәрін білуші шексіз ілім иесі, әр ісі мен үкімінде көптеген хикметтер болған асқан даналық иесі.

وَإِذَا بَلَغَ ٱلْأَطْفَٰلُ مِنكُمُ ٱلْحُلُمَ فَلْيَسْتَـْٔذِنُوا۟ كَمَا ٱسْتَـْٔذَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ ءَايَٰتِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمࣱ

Балаларың балиғатқа толғанда, өздерінен үлкендердің рұқсат сұрағанындай, олар да жеке бөлмелеріңе кіру үшін рұқсат сұрасын. Алла сендерге Өзінің аяттарын, хикметті нұсқауларын, міне, осылай баяндайды. Алла бәрін білуші шексіз ілім иесі, әр ісі мен үкімінде көптеген хикметтер болған асқан даналық иесі.

وَٱلْقَوَٰعِدُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ ٱلَّٰتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحࣰا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَٰتِۭ بِزِينَةࣲۖ وَأَن يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرࣱ لَّهُنَّۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمࣱ

Перзент сүйетін жастан өткен әрі күйеуге шығудан үміті үзілген қарт әйелдер әшекейлері мен сымбат-көріктері көзге ұратындай ашық-шашық жүрмей, сырт киімдерін шешіп, жеңіл-желпі киіммен жүрсе, оның айыбы жоқ. Ал егер олай жүруден де сақтанса (яғни, мейілінше оранып, қымтанып жүрсе), өздері үшін қайырлы болмақ. Алла Сәмиғ (бәрін естуші) және Алим (бәрін білуші шексіз ілім иесі).

لَّيْسَ عَلَى ٱلْأَعْمَىٰ حَرَجࣱ وَلَا عَلَى ٱلْأَعْرَجِ حَرَجࣱ وَلَا عَلَى ٱلْمَرِيضِ حَرَجࣱ وَلَا عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا۟ مِنۢ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ ءَابَآئِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَٰنِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَٰمِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّٰتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَٰلِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَٰلَٰتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُۥٓ أَوْ صَدِيقِكُمْۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا۟ جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتࣰاۚ فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتࣰا فَسَلِّمُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةࣰ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ مُبَٰرَكَةࣰ طَيِّبَةࣰۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلْـَٔايَٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

(Мұқтаж немесе қамқоршысы жоқ) зағип жан да, ақсақ та, науқас адам да (он екі мүшесі түгел, дені сау әрі хал-жайы жақсы адамдардың үйлерінен ішіп-жегені үшін) күнәға қалмайды. Сондай-ақ өздерің де жұбайларың мен балаларыңның үйлерінен, әкелерің мен аналарыңның (сондай-ақ ата-апаларыңның) үйлерінен, бауырларың мен әпке-қарындастарыңның үйлерінен, әкелеріңнің бауырлары мен әпке-қарындастарының үйлерінен, аналарыңның бауырлары мен әпке-сіңілілерінің үйлерінен және кілті қолдарыңда болған (яғни, өздеріңе аманат етілген) үйлерден немесе жақын дос-жарандарыңның үйлерінен (үй иелерінен рұқсат сұрамай-ақ) ішіп-жегендерің үшін күнәға қалмайсыңдар. Сондай-ақ сендер үшін бірге отырып немесе оңаша ішіп-жегеннің де айыбы жоқ. Осы айтылған үйлердің табалдырығынан аттағанда, Алланың атынан һәм Оның бұйырғанындай құт-береке мен игіліктің орнауына себепкер болған игі ниетпен бір-бірлеріңе сәлем беріңдер. Алла ақылға салып ойланарсыңдар деп (сендер үшін маңызы зор) осынау аяттар мен нұсқауларды, міне, осылайша ашып баяндауда.

إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَإِذَا كَانُوا۟ مَعَهُۥ عَلَىٰٓ أَمْرࣲ جَامِعࣲ لَّمْ يَذْهَبُوا۟ حَتَّىٰ يَسْتَـْٔذِنُوهُۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَـْٔذِنُونَكَ أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ فَإِذَا ٱسْتَـْٔذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَن لِّمَن شِئْتَ مِنْهُمْ وَٱسْتَغْفِرْ لَهُمُ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورࣱ رَّحِيمࣱ

Шынайы мүміндер – Аллаға және Оның елшісіне жан-тәндерімен иман келтірген жандар ғана. Олар қандай да бір қоғамдық мәселе жайында кеңесу үшін Алла елшісінің құзырында бас қосқанда, одан рұқсат алмайынша, өз бетімен ешқайда да кетпейді. (Уа, Мұхаммед!) Сенен рұқсат сұрайтындар – Аллаға және Оның елшісіне шынымен иман келтіргендер. Ендеше, олар шаруалары шығып сенен рұқсат сұрағанда, олардан қалағаныңа рұқсат бер һәм барлығы үшін Алладан кешірім тіле. Шүбәсіз, Алла өте кешірімді, (әсіресе, мүмін құлдарына) ерекше мейірімді.

لَّا تَجْعَلُوا۟ دُعَآءَ ٱلرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَآءِ بَعْضِكُم بَعْضࣰاۚ قَدْ يَعْلَمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذࣰاۚ فَلْيَحْذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

(Уа, мүміндер!) Алла елшісінің өздеріңді шақырғанын һәм сендер үшін дұға еткенін, бір-біріңді шақырғанмен һәм бір-бірің үшін дұға еткенмен тең көрмеңдер. Оны бір-біріңді шақырғандай шақырмаңдар, оған бір-біріңе үн қатқандай үн қатпаңдар. Араларыңнан бірін-бірі қалқалап, (пайғамбар құзырынан) ұрланып шығып кететіндерді Алла, әлбетте, біледі. Олай болса, Алла елшісінің бұйрығына қайшы келгендер бастарына (берекелерін кетіретін) бір бәленің немесе жан төзгісіз ауыр азаптың келуінен қорықсын.

أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِۖ قَدْ يَعْلَمُ مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا۟ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمُۢ

Біліп қойыңдар! Көктер мен жердегінің барлығы бір Аллаға тиесілі. Ол сендердің жай-күйлеріңді, немен шұғылданып жүргендеріңді біледі. Барлық құлдары құзырына қайтарылатын күні Ол құлдарының дүниеде не істеп, не қойғанын өздеріне толық айтып береді. Алла барлық нәрсені білуші.